ممکن است در ماه های پس از جراحی لاغری یا جراحی باریاتریک متوجه شوید که مقدار زیادی از موهایتان میریزد. این اتفاق معمولاً یکی از عوارض طبیعی جراحی اسلیو است و میتواند در نتیجه واکنش بدن به جراحی، کاهش وزن سریع و تغییرات رژیم غذایی ایجاد شود.
البته ریزش مو بعد از عمل اسلیو به معنی از دست دادن تمام موها نیست. بلکه ممکن است فقط هنگام شانه کردن یا شستن موها، مقدار بیشتری مو روی برس یا کف حمام ببینید.
در بیشتر موارد، این ریزش مو پس از چند ماه به تدریج کمتر شده و بدن دوباره وارد مرحله رشد مو میشود.
با اصلاح رژیم غذایی و در صورت نیاز مصرف مکمل های مناسب میتوان تا حدی به کاهش ریزش مو کمک کرد. با این حال، قبل از مصرف هرگونه مکمل یا تغییر رژیم غذایی حتماً با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
چند عامل می توانند باعث ریزش مو بعد از عمل اسلیو شوند، از جمله:
• کاهش وزن سریع
• تغییر در میزان دریافت مواد مغذی
• کاهش جذب مواد مغذی در برخی از انوع جراحی های لاغری
• واکنش طبیعی بدن به جراحی
عواملی که در بالا ذکر کردیم میتوانند باعث نوعی ریزش مو به نام تلوژن افلوویوم (Telogen Effluvium) شوند.
تلوژن افلوویوم معمولاً چند ماه بعد از یک تغییر مهم در بدن، مانند جراحی، کاهش وزن شدید یا تغییر ناگهانی رژیم غذایی ایجاد میشود.
در این شرایط، بدن برای تأمین نیاز اندام های حیاتی مثل قلب و مغز، مواد مغذی را به سوی این اندام ها هدایت کرده و در نتیجه رشد مو اهمیت کمتری پیدا میکند.
چرخه رشد مو شامل مراحل مختلفی است. در مرحله رشد که به آن آناژن گفته میشود، مو فعالانه رشد میکند. اما در تلوژن افلوویوم، مرحله آناژن کوتاه شده و تعداد بیشتری از موها زودتر وارد مرحله استراحت یا تلوژن میشوند.
موهایی در مرحله استراحت قرار میگیرند دیگر رشد نمیکنند و معمولاً حدود ۳ تا ۴ ماه بعد، یا حتی زودتر، میریزند.
نکته مهم این است که تلوژن افلوویوم معمولاً باعث طاسی کامل یا ایجاد لکههای کاملاً بدون مو نشده و فقط باعث کم پشت شدن مو میشود. در واقع فرد متوجه میشود که بیش از حد معمول مو از دست میدهد و حتی ممکن است سفیدی کف سر مشخص شود.
ریزش مو میتواند بعد از هر نوع جراحی لاغری اتفاق بیفتد، اما بعضی از روشهای جراحی بیشتر از سایر روشها روی جذب مواد مغذی تأثیر میگذارند.
روش هایی مانند اسلیو گاسترکتومی (عمل اسلیو معده) و بای پس معده میتوانند با وجود اینکه لزوماً جذب مواد مغذی را مستقیماً مختل نمیکنند، همچنان باعث ریزش مو شوند. یکی از دلایل این مسئله، کاهش مقدار غذایی است که فرد میتواند بعد از جراحی مصرف کند و در نتیجه، احتمال دریافت ناکافی برخی مواد مغذی افزایش مییابد.
برخی روش ها مانند جراحی BPD که با نام انحراف بیلیوپانکراس یا دئودنال سوئیچ (BPD/DS) شناخته میشود می توانند جذب مواد مغذی را در بدن کاهش دهند.
روش هایی مانند بای پس معده Roux-en-Y میتواند به صورت دائمی بر نحوه جذب برخی مواد مغذی تأثیر بگذارند. به همین دلیل، افرادی که این نوع جراحی را انجام میدهند ممکن است به مصرف مکمل های غذایی برای مدت طولانی یا حتی مادام العمر نیاز داشته باشند.
مطالعات مختلفی رابطه بین جراحی لاغری و ریزش مو را بررسی کرده اند. برخی از این پژوهشها نشان میدهند که کمبود مواد مغذی و سن می توانند در ریزش مو بعد از جراحی نقش داشته باشند.
در مطالعاتی که صورت گرفته بود مشاهده شد حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد از شرکت کنندگان بعد از عمل جراحی لاغری دچار ریزش مو میشوند.
پژوهشگران دریافتند بیشتر افرادی که ریزش مو داشتند، سطح پایین تری از روی، اسید فولیک و آهن داشتند. ریزش مو در افراد جوان تر بیشتر رخ میدهد. در مطالعات صورت گرفته جایگزین کردن مواد مغذی و دریافت آن ها به صورت مکمل باعث کاهش ریزش مو و متوقف شدن آن شده بود.
بعد از عمل جراحی لاغری اسلیو، احتمال کمبود برخی ویتامینها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی افزایش پیدا میکند. بعضی از این کمبودها می توانند باعث ریزش یا ضعیف شدن مو شوند. از جمله مهمترین کمبودهای غذایی که باعث ریزش مو بعد از عمل اسلیو میشوند عبارتند از:
• کمبود آهن که باعث نازک شدن موها و ریزش آنها میشود.
• کمبود روی که سبب نازک و شکننده شدن مو و افزایش ریزش یا شکستگی مو میگردد.
• دریافت ناکافی پروتئین باعث نازک، خشک و شکننده شدن مو، افزایش ریزش، تغییر رنگ و کاهش رشد مو میشود.
• کمبود مس باعث نازک شدن و احتمال تغییر رنگ مو و ریزش آن میشود.
• کمبود ویتامین A و C موجب شکننده شدن مو و افزایش احتمال شکستگی مو میشود.
• کمبود فولات هم باعث نازک شدن و نهایتا ریزش مو میشود.
البته کمبود سایر مواد مغذی نیز می تواند در ایجاد یا تشدید ریزش مو نقش داشته باشد، اما مهمترین کمبودها که در مطالعات مختلف بررسی شده و باعث ریزش مو بعد از عمل اسلیو میشود شامل موارد ذکر شده میشود.
پیشگیری کامل از ریزش مو بعد از عمل اسلیو همیشه امکان پذیر نیست، زیرا این مشکل میتواند واکنش طبیعی بدن به جراحی، کاهش وزن قابل توجه و تغییرات رژیم باشد. با این حال، رعایت موارد میتواند به کاهش شدت ریزش مو کمک کرده و رشد مجدد موهای ریخته شده را تسریع بخشد.
بعد از عمل اسلیو، دقیقاً مطابق برنامه غذایی که مشاور یا متخصص تغذیه برایتان تعیین کرده است پیش بروید. این برنامه برای تأمین نیازهای تغذیه ای بدن در دوران کاهش وزن و دوران نقاهت طراحی شده است.
پروتئین و غذاهای پروتئینی را در وعده های اصلی و میان وعده های خود بگنجانید و درباره میزان مناسب پروتئین مورد نیازتان با مشاور یا متخصص تغذیه مشورت کنید. البته مصرف پروتئین بیشتر از مقدار توصیه شده نیز لزوماً بهتر نیست و ممکن است با کاهش وزن شما تداخل داشته باشد و سرعت آن را کمتر کند. در ماه های ابتدایی پس از عمل اسلیو حتما باید بخشی از نیازهای خود را از طریق مصرف مکمل پروتئینی دریافت کنید.
پزشک یا مشاور تغذیه ممکن است پس از جراحی اسلیو مصرف مکمل هایی مانند روی، آهن، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین های گروه ب و... را توصیه کند. در برخی موارد نیز ممکن است مصرف مکمل مس یا سایر مواد مغذی ضروری باشد. نوع و مقدار مکمل باید بر اساس شرایط بدن، آزمایش های خون و نوع جراحی تعیین شود؛ بنابراین از مصرف خودسرانه مکمل ها خودداری کنید. استفاده منظم از مکمل های تجویزی به تامین نیازهای بدن و کاهش شدت ریزش کمک میکند.
مصرف بیش از حد بعضی مواد مغذی نه تنها مفید نیست، بلکه حتی میتواند باعث ریزش بیشتر مو شود. برای مثال، دریافت بیش از اندازه ویتامین A، ویتامین E و سلنیوم با افزایش ریزش مو ارتباط دارد. بنابراین تصور هرچه مکمل بیشتر، رشد مو بهتر اشتباه است و باید از مصرف مکمل ها بیشتر از میزان تجویز شده خودداری کنید.
طبق برنامه تعیین شده به پزشک و مشاور تغذیه مراجعه کنید تا وضعیت تغذیه ای و روند بهبودی شما بررسی شود. آزمایش های دوره ای میتوانند به شناسایی کمبود مواد مغذی قبل از ایجاد عوارض جدی به شما کمک کنند.
در اغلب موارد، بله؛ موهای ریخته شده بعد از عمل اسلیو دوباره رشد میکنند، به شرطی که نیازهای بدن را به طور کامل تامین کنید.
ممکن است حدود ۶ ماه طول بکشد تا تمام موهایی که وارد مرحله استراحت شدهاند، بریزند. با این حال، بدن معمولاً به تدریج تولید موهای جدید را آغاز میکند.
نکته مهم این است که موهایی که وارد مرحله استراحت شدهاند، دوباره به مرحله رشد فعال برنمیگردند؛ بلکه ابتدا می ریزند و سپس فولیکول مو در چرخه طبیعی خود وارد مرحله رشد جدید میشود.
بنابراین، افزایش موقت ریزش مو بعد از جراحی به معنی طاسی دائمی نیست. شما باید با تامین نیازهای ضروری برای مو ها، رشد مجدد آن ها را تسریع بخشید.
اگر بعد از جراحی لاغری با وجود رعایت موارد گفته شده از جمله رعایت رژیم غذایی، مصرف پروتئین کافی و مکمل ها همچنان ریزش موی قابل توجهی دارید و این مشکل پس از ۶ ماه تا یک سال ادامه پیدا کرده است، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
همچنین در شرایط زیر مراجعه به پزشک اهمیت دارد:
• ریزش مو بعد از گذشت ۶ ماه تازه شروع شده باشد.
• رژیم غذایی خود را رعایت نمیکنید و احتمال میدهید دچار کمبود مواد مغذی شده باشید.
• آزمایش خون نشان داده باشد سطح یکی از ویتامینها یا مواد معدنی شما پایین است.
• ریزش مو بسیار شدید یا غیرعادی باشد یا به صورت ناحیه ای دچار طاسی شده باشید.
• ریزش مو به مرور بیشتر شود یا با علائم دیگری همراه باشد.
ریزش مو بعد از جراحی لاغری و عمل اسلیو بسیار شایع است و در ماه های پس از جراحی ممکن است مقدار بیشتری مو نسبت به حالت معمول از دست بدهید.
کاهش وزن سریع، تغییر رژیم غذایی، دریافت ناکافی پروتئین و سایر مواد مغذی و واکنش طبیعی بدن به جراحی از مهم ترین عواملی هستند که میتوانند در این نوع ریزش مو نقش داشته باشند.
در بیشتر موارد، این ریزش مو موقتی است و با گذشت زمان شدت آن کاهش پیدا میکند و رشد موها دوباره آغاز میشود.
برای کاهش احتمال و شدت ریزش مو، برنامه غذایی توصیه شده پس از جراحی را به دقت دنبال کنید، پروتئین و مواد مغذی کافی دریافت کنید و مکم لها را فقط طبق نظر پزشک یا متخصص تغذیه مصرف کنید.
اگر ریزش مو پس از ۶ ماه یا بیشتر همچنان ادامه داشت، شدت آن زیاد بود یا در زمانی غیر منتظره شروع شد، حتماً با پزشک مشورت کنید تا علت زمینهای آن بررسی شود.
محمدحسن میعادفر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی
در ماه سوم پس از اسلیو چه بخوریم و از چه پرهیز کنیم؟
برنامه غذایی بعد از جراحی اسلیو معده
جلوگیری از بازگشت وزن پس از اسلیو
راهنمای کامل خوراکیهایی که باید از آنها بعد از اسلیو پرهیز کنید
نکات مهم تغذیه بعد از جراحی اسلیو در ماه دوم
اسلیو معده چه تاثیری روی کبد میگذارد؟
علت، درمان و راه های جلوگیری از ریزش مو بعد از عمل اسلیو
.webp)
