چاقی شکم و تنبلی تخمدان

محمدحسن میعادفر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی | به روز رسانی: ۰۴ دی ۱۴۰۴

زندگی با تنبلی تخمدان چالش های خاص خودش را دارد. جوش‌های گاه و بیگاه، موهای زائدی که ناخواسته ظاهر می‌شوند و قاعدگی‌های نامنظم که زمان مشخصی برای آن وجود ندارد. اما برای بسیاری از بانوان، آزار دهنده ترین بخش تنبلی تخمدان، چربی شکمی یا همان چاقی شکمی است؛ چربی سرسختی که دور شکم جمع می‌شود و ظاهر شما را به هم میریزد.
 
البته در نگاهی عمیق تر، چاقی شکمی فقط یک مشکل ظاهری نیست. چربی شکمی در تنبلی تخمدان می‌تواند سلامت شما را هم تهدید کند و خطر مشکلاتی مثل مقاومت به انسولین، دیابت، کبد چرب و بیماری های قلبی عروقی را افزایش دهد. در ادامه به این موضوع میپردازیم که چرا تنبلی تخمدان باعث تجمع چربی در ناحیه شکم می‌شود و مهم‌ تر از آن، چطور می‌توان باعث لاغری شکم در تنبلی تخمدان شد.

تجمع چربی در ناحیه شکم و پهلوها در تنبلی تخمدان مشکلی شایع است که بسیاری از زنان مبتلا به این بیماری با آن درگیر هستند. در PCOS معمولاً بدن فرم سیبی شکل به خود میگیرد؛ یعنی حتی اگر بقیه قسمت های بدن لاغر باشند، چربی اضافی بیشتر در ناحیه شکم جمع می‌شود. به‌طور کلی، دو عامل اصلی در ایجاد چربی شکمی در تنبلی تخمدان نقش دارند:
 
• به‌ هم ریختگی هورمونی: در تنبلی تخمدان معمولاً سطح انسولین بالا می‌ رود و این موضوع باعث افزایش هورمون‌ های مردانه (آندروژن‌ها) می‌شود که یکی از نشانه‌های اصلی تنبلی تخمدان است. این هورمون‌ها باعث می‌شوند بدن محل ذخیره چربی را تغییر دهد و  چربی را بجای ران و باسن، بیشتر در ناحیه شکم ذخیره کند.
 
• مقاومت به انسولین: در بسیاری از افراد مبتلا به تنبلی تخمدان، بدن نمی‌تواند انسولین را به‌درستی مصرف کند. نتیجه این وضعیت افزایش چربی شکمی، سخت تر شدن کاهش وزن و بالا رفتن خطر پیش دیابت و دیابت نوع ۲ است.
 
در نتیجه چاقی شکمی در تنبلی تخمدان ریشه در هورمون‌ها و متابولیسم بدن دارد. اما خبر خوب این است که با رژیم غذایی مناسب و اصلاح سبک زندگی می‌ توان هورمون ها را کنترل کرد و این نوع چربی را به تدریج کاهش داد.

چاقی شکم در تنبلی تخمدان معمولا به صورت شکمی گرد و سفت دیده میشود و شل یا نرم نیست. علت این مسئله این است که بخش زیادی از چربی در اطراف اندام‌ های داخلی جمع می‌شود که به آن چربی احشایی گفته میشود. شما ممکن است شاخص توده بدنی (BMI) نرمال داشته باشید، اما همچنان دچار چاقی شکمی باشید.
 
چربی احشایی بالا که در تنبلی تخمدان دیده میشود در عمق شکم و اطراف اندام‌ های داخلی قرار دارد که با چشم دیده نمی‌شود اما بسیار فعال و خطرناک است. این نوع چربی اندام‌های داخلی را احاطه کرده و باعث افزایش مقاومت به انسولین و فشار بیشتر به قلب میشود.
 
در نتیجه چاقی شکم در تنبلی تخمدان فقط یک مسئله ظاهری نیست. سفت بودن و گردی شکم می‌تواند نشانه تجمع چربی احشایی باشد؛ چربی‌ای که با دیابت، مشکلات قلبی و اختلالات متابولیک ارتباط مستقیم دارد. به همین دلیل، لاغری شکم در تنبلی تخمدان فقط برای زیبایی نیست، بلکه برای حفظ سلامت بدن ضروری است.

کاهش چربی شکم در تنبلی تخمدان کار ساده‌ای نیست. تنبلی تخمدان باعث تغییر در متابولیسم بدن و نحوه ذخیره چربی می‌شود و همین موضوع کاهش وزن، به‌خصوص در ناحیه شکم را سخت‌تر می‌کند. در نتیجه شما برای اینکه چربی شکم را کاهش دهید، همزمان به تغذیه، ورزش، خواب و مدیریت استرس توجه ویژه ای نشان دهید. با کنترل موارد گفته شده، چربی شکمی به تدریج کاهش پیدا میکند. باید توجه کنید که حتی اگر تغییرات ظاهری بلافاصله دیده نشوند، کارهایی که برای سلامت خود انجام می‌دهید بسیار مؤثر و سودمند هستند.

۱. تغذیه مناسب

رژیم غذایی لو گلایسمی یا با شاخص گلایسمی پایین به شما کمک میکند تا التهاب بدن را کاهش دهید، انسولین توسط سلول ها بهتر مورد استفاده قرار گیرد و روند چربی سوزی بهتر شود. رژیم غذایی مناسب برای تنبلی تخمدان، رژیمی است که غذاهای فراروی شده کمی داشته باشد، سرشار از فیبر و آنتی اکسیدان ها باشد و نیاز بدن به پروتئین و چربی های سالم را تامین کند. رژیم مدیترانه ای گزینه مناسبی است که همه شرایط گفته شده را دارا است.

۲. خواب باکیفیت

برای کاهش چری شکم در تنبلی تخمدان باید خواب مناسب و با کیفیتی داشته باشید. افزایش هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) در تنبلی تخمدان می‌تواند روی تنفس و ریتم خواب تأثیر بگذارد. اگر با وجود ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه هنوز احساس خستگی، خواب آلودگی و بیحالی دارید و یا حین خواب وقفه های تنفسی (آپنه) رخ میدهد حتما با پزشک مشورت کنید.

۳. کاهش استرس

استرس مزمن باعث ترشح هورمون کورتیزول می‌شود؛ هورمونی که مستقیماً با افزایش چربی شکمی در تنبلی تخمدان در ارتباط است. برای کنترل استرس زمانی را به خودتان اختصاص دهید، مدیتیشن یا نوشتن روزانه را امتحان کنید و  با یک دوست، مشاور یا روانشناس صحبت کنید. لازم نیست که همه فشارها را خودتان به تنهایی تحمل کنید.

۴. ورزش کنید

مهم‌ ترین اصل در ورزش کردن، فعالیت بدنی منظم است. مهم نیست که شما باشگاه بدنسازی میروید، پیاده روی میکنید یا در خانه فعالیت بدنی انجام میدهید، بلکه مهم این است که فعالیت بدنی منظمی داشته باشید و هر روز دقایقی را به ورزش و فعالیت بدنی اختصاص دهید. بهترین ورزش برای شما، ورزشی است که از آن لذت میبرید. سعی کنید در هفته حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید.

۵. استفاده از برخی مکمل ها یا داروها

برخی داروها یا مکمل ها مانند کروم، مایواینوزیتول، متفورمین و... می‌توانند با بهبود مقاومت به انسولین، به کاهش وزن و لاغری شکم در تنبلی تخمدان کمک کنند. البته باید این مواد را تحت نظر پزشک یا مشاور تغذیه استفاده کنید. در صورت اضافه وزن یا چاقی هم در برخی مواقع استفاده از مکمل هایی که به کاهش وزن کمک میکنند میتواند مفید باشد.