آمپول لاغری | بررسی مزایا، معایب و معرفی بهترین آمپول‌ لاغری

محمدحسن میعادفر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی | به روز رسانی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵

آمپول‌ های لاغری در سال‌ های اخیر به یکی از پرطرفدارترین روش‌ های کاهش وزن جهت درمان اضافه‌ وزن و چاقی تبدیل شده‌ اند؛ اما برخلاف چیزی که در شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود، این داروها صرفاً یک آمپول برای لاغری یا آب کردن چربی نیستند. بسیاری از آمپول‌ هایی که امروزه برای کاهش وزن استفاده می‌شوند، با تأثیر بر هورمون‌ها و مسیرهای تنظیم اشتها در بدن، احساس گرسنگی را کاهش داده و احساس سیری را افزایش می‌دهند. در نتیجه فرد معمولاً غذای کمتری مصرف می‌کند و در طول زمان وزن کاهش می‌یابد.
 
در حال حاضر، سماگلوتاید (Semaglutide) و تیرزپاتاید (Tirzepatide) از مهم‌ ترین داروهای تزریقی مورد استفاده برای لاغری و درمان چاقی هستند. تیرزپاتاید علاوه بر گیرنده GLP-۱، روی گیرنده GIP نیز اثر می‌گذارد و در یک مطالعه مستقیم، کاهش وزن بیشتری نسبت به سماگلوتاید ایجاد کرده است.
 
اما آیا هر فردی که چند کیلو اضافه‌ وزن دارد میتواند از آمپول لاغری استفاده کند؟ خیر، این داروها باید بر اساس شاخص توده بدنی، بیماری‌ های همراه، داروهای مصرفی، سابقه پزشکی، احتمال عوارض و هدف درمان انتخاب شوند و جایگزین تغذیه مناسب و فعالیت بدنی نیستند. در ادامه به مزایا، معایب و افراد واجد شرایط برای تزریق آمپول لاغری میپردازیم.

بخش مهمی از اثر آمپول های لاغری مربوط به سیستم هورمونی روده و مغز است. سماگلوتاید فعال کننده گیرنده GLP-۱ است، اما تیرزپاتاید علاوه بر گیرنده GLP-۱، گیرنده GIP را نیز فعال می‌کند و به همین دلیل در گروه داروهای دوگانه GIP/GLP-۱ قرار می‌گیرد.
 
این آمپول ها میتوانند از طریق راه های زیر به کاهش وزن شما کمک کنند:
 
• اشتها را کاهش دهند
• احساس سیری را افزایش دهند
• تخلیه معده را آهسته‌ تر کنند
• میل به خوردن غذا را کاهش دهند
• دریافت کالری را پایین بیاورند
• و در افراد مبتلا به دیابت به بهبود کنترل قند خون کمک کنند

۱. کاهش وزن قابل توجه

یکی از مهم‌ ترین مزایای آمپول های لاغری، کاهش وزن قابل توجه آنهاست. البته میزان کاهش وزن برای همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند دوز دارو، مدت درمان با آمپول لاغری، وضعیت متابولیک، تغذیه و رژیم غذایی، فعالیت بدنی و پاسخ فردی بدن بستگی دارد. با این حال استفاده از این آمپول ها میتواند منجر به کاهش قابل توجهی از وزن شود.

۲. کاهش اشتها و کنترل گرسنگی

یکی از دلایلی که آمپول های لاغری اثر قابل توجهی دارند، تأثیر آنها بر سیستم تنظیم اشتهاست. با استفاده از آمپول های لاغری فرد ممکن است متوجه شود که:
 
- زودتر سیر میشود
- حجم غذای کمتری میخورد
- میل به ریزه‌ خواری کاهش پیدا میکند
- هوس بعضی غذاها کمتر میشود
- فاصله بین وعده‌ های غذایی راحت تر تحمل میشود
 
این ویژگی برای افرادی که با گرسنگی مداوم یا مشکل کنترل اشتها مواجه هستند، میتواند اهمیت بسیار زیادی داشته باشد.

۳. بهبود برخی مشکلات متابولیکی

کاهش وزن ناشی از مصرف آمپول های لاغری میتواند به بهبود برخی شاخص‌ های متابولیک کمک کند. در افرادی که کاندید تزریق آمپول لاغری هستند، درمان چاقی میتواند با بهبود وزن روی مشکلاتی مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا و اختلالات چربی خون نیز اثر مثبت داشته باشد. البته در صورت داشتن بیماری زمینه ای حتما قبل از تزریق باید با پزشک مشورت کنید.

عوارض گوارشی

محبوبیت آمپول های لاغری نباید باعث شود عوارض آنها دیده نشود. شایع‌ ترین عوارض آمپول های لاغری معمولاً مربوط به دستگاه گوارش هستند، از جمله موارد زیر:
 
• تهوع
• استفراغ
• اسهال
• یبوست
• درد یا ناراحتی شکمی
• سوء هاضمه
• نفخ
 
این عوارض بخصوص هنگام افزایش دوز ممکن است بیشتر دیده شوند؛ به همین دلیل معمولاً درمان با دوز پایین‌ تر شروع شده و بر اساس تحمل بیمار افزایش پیدا می‌کند.
 

کاهش توده عضلانی

یک نکته مهم دیگر که درباره آمپول‌ های لاغری کمتر به آن توجه میشود، این است که تمام وزن کاهش پیدا کرده، الزاماً چربی نیست. بخشی از کاهش وزن می‌تواند شامل توده بدون چربی و عضله باشد.
 
مطالعات مختلف نیز به نگرانی درباره کاهش توده عضلانی و استخوانی در کنار کاهش وزن اشاره کرده اند. بنابراین در فردی که از آمپول لاغری استفاده میکند، صرفاً پایین آمدن عدد ترازو کافی نیست. بلکه رژیم غذایی مناسب که حاوی پروتئین و ریزمغذی های کافی باشد و انجام فعالیت بدنی جزئی جداناپذیر از درمان چاقی هستند که باید به آنها توجه ویژه نشان دهید.

یکی از مهمترین و پرتکرار ترین سوالات در مورد آمپول های لاغری این است که آیا بعد از قطع مصرف، وزن بازمیگردد؟
 
در پاسخ باید گفت که چاقی یک بیماری مزمن است و داروهای لاغری در بسیاری از افراد صرفا برای مدیریت وزن استفاده میشوند. بنابراین نباید انتظار داشت که فرد برای چند ماه آمپول لاغری بزند، وزن کم کند و سپس بدون تغییر در سبک زندگی و بدون برنامه تثبیت وزن، برای همیشه همان وزن را حفظ کند. مطالعات جدید نیز احتمال بازگشت وزن پس از قطع درمان با آمپول لاغری را یکی از مسائل مهم این داروها میدانند.

آمپول لاغری و رژیم غذایی رقیب یکدیگر نیستند. در واقع دارو های لاغری باید در کنار برنامه غذایی مناسب و افزایش فعالیت بدنی استفاده شوند، نه اینکه جایگزین آنها شوند.
 
یک برنامه اصولی کاهش وزن با آمپول لاغری باید شامل انتخاب دارو با دوز مناسب، استفاده رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی به همراه تمرین مقاومتی و اصلاح رفتار غذایی در کنار پایش وزن و ترکیب بدن باشد. این مسئله بخصوص برای جلوگیری از دریافت ناکافی پروتئین، کاهش بیش از حد توده عضلانی و پیشگیری از سوء تغذیه اهمیت دارد.

نمی‌توان برای همه افراد یک پاسخ ثابت داد، بهترین آمپول لاغری برای هر فرد میتواند متفاوت باشد. سماگلوتاید یک آگونیست گیرنده GLP-۱ است، در حالی که تیرزپاتاید روی گیرنده‌های GIP و GLP-۱ اثر می‌کند. درمطالعات انجام شده، تیرزپاتاید کاهش وزن بیشتری نسبت به سماگلوتاید ایجاد کرد؛ اما این به معنی بهتر بودن برای تمام افراد نیست. بلکه انتخاب دارو باید بر اساس شرایط فردی، بیماری‌ های همراه، هزینه، دسترسی به دارو، اهداف درمان و تحمل دارو انجام شود.

مصرف آمپول های لاغری برای هر فردی که می‌خواهد چند کیلو وزن کم کند، منطقی نیست. بطور کلی، دارو درمانی در چاقی برای بزرگسالانی مطرح شود که BMI آنها ۳۰ یا بیشتر است یعنی فرد در محدوده چاقی قرار دارد؛ یا BMI آنها ۲۷ یا بیشتر است و حداقل یک بیماری مرتبط با اضافه وزن مثل موارد زیر را دارند:
 
• دیابت نوع ۲
• فشار خون بالا
• اختلالات چربی خون
• آپنه انسدادی خواب
• بیماری‌ های قلبی-عروقی
• سایر عوارض مرتبط با چاقی
 
البته باید توجه داشته باشد تصمیم نهایی صرفاً بر اساس BMI گرفته نمی‌شود و باید شرایط پزشکی و دارویی فرد نیز بررسی شود.

در شرایطی مانند:
 
• بارداری یا برنامه‌ ریزی برای بارداری
• سابقه برخی بیماری‌ های خاص
• وجود مشکلات مهم گوارشی
• مصرف همزمان داروهای خاص
•  دیابت و مصرف دارو های کاهنده قند خون
• سابقه برخی بیماری‌ های غدد درون‌ ریز
• کاهش وزن شدید یا سوء تغذیه
• سابقه اختلالات خوردن
 
باید حتما قبل از مصرف آمپول لاغری با پزشک مشورت کنید. انتخاب دارو باید فرد محور باشد، نه صرفا بر اساس توصیه دوستان، صفحات اینستاگرامی یا اینکه کدام آمپول در شبکه‌ های اجتماعی محبوب‌ تر است.