۷ علامت دریافت ناکافی پروتئین

محمدحسن میعادفر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی | به روز رسانی: ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵

این روزها کمتر کسی است که اهمیت مصرف پروتئین را نداند. اما سوال اینجاست که آیا پروتئین کافی دریافت میکنیم یا نه؟ پاسخ به این سوال شاید به همین سادگی نباشد، چون کمبود پروتئین خود را به شکل های مختلفی نشان میدهد که ممکن است برای همه واضح نباشد. در ادامه علائمی که نشان میدهد شاید بدن شما به پروتئین بیشتری نیاز داشته باشد را بیان میکنیم.

یکی از شایع ترین علائم دریافت ناکافی پروتئین، تورم اندام ها یا اِدِم است. این تورم بخصوص در ناحیه شکم، پاها یا دست ها دیده میشود. علت این مسئله این است که پروتئین (به طور اختصاصی تر آلبومین) در بدن شما در حال گردش است و کمک میکند تا مایعات از بافت های مختلف جمع شده و تجمع پیدا نکنند. در نتیجه اگر دریافت پروتئین ناکافی باشد و سطح آلبومین افت پیدا کند میتواند منجر به ادم شود.
 
البته در نظر داشته باشید که بیماری های مختلفی مثل نارسایی کلیه، بیماری قلبی و... هم میتوانند منجر به تورم یا ادم شوند و اگر به این وضعیت دچار شده اید حتما با پزشک مشورت کنید.

مغز شما برای انتقال پیام های مختلف بین سلول ها از مواد شیمیایی به نام نوروترانسمیتر یا انتقال دهنده عصبی استفاده میکند. بسیاری از این انتقال دهنده های عصبی از جنس پروتئین (یه به صورت اختصاصی تر از جنس آمینو اسید) هستند. در نتیجه زمانی که مقدار پروتئین رژیم غذایی شما ناکافی باشد، بدن نمیتواند به اندازه کافی این انتقال دهنده های عصبی را تولید کند و عملکرد مغز دچار مشکل میشود.
 
دوپامین و سروتونین دو انتقال دهنده عصبی پروتئینی مختلف هستند که پایین بودن سطح آنها میتواند منجر به افسردگی یا احساس ناراحتی شود.

مو، ناخن و پوست از پروتئین هایی نظیر الاستین، کراتین و کلاژن ساخته شده اند. زمانی که شما به اندازه کافی پروتئین دریافت نکنید، تولید این ترکیبات پروتئینی هم دچار مشکل شده و منجر به نازک شدن یا ریزش مو، خشکی پوست و شکنندگی ناخن میشود. البته عوامل دیگری هم میتوانند باعث این مشکل شوند، اما رژیم غذایی شما میتواند یکی از علل اصلی آن باشد.

مطالعات جدید نشان میدهند که تنها یک هفته دریافت ناکافی پروتئین میتواند روی عملکرد عضلات بخصوص در سالمندان تاثیر منفی بگذارد. در صورتی که دریافت ناکافی پروتئین ادامه دار باشد عضلات به مرور تحلیل رفته و باعث کاهش قدرت و توان شما میشود. همچنین با تحلیل رفتن عضلات متابولیسم بدن کاهش پیدا کرده و منجر به افزایش وزن میشود. کمبود پروتئین همچنین میتواند پروتئین های انتقال دهنده اکسیژن را هم تحت تاثیر قرار دهد و خستگی مضاعف را برای شما به همراه داشته باشد. همه این موارد باعث ضعف، خستگی و افت کیفیت زندگی شما خواهد شد.

پروتئین باعث احساس سیری میشود. زمانی که شما از مواد غذایی پروتئینی در وعده های غذایی استفاده میکنید، احساس سیری بیشتری خواهید کرد. در مقابل زمانی که پروتئین دریافتی شما کم باشد، احساس گرسنگی زودتر به سراغ شما می آید. این مسئله بخاطر سرعت پایین هضم پروتئین ها در دستگاه گوارش است. پس اگر بعد از وعده های غذایی هنوز احساس گرسنگی میکنید ممکن است نیاز باشد پروتئین برنامه غذایی خود را افزایش دهید.

زمانی که دریافت پروتئین شما ناکافی باشد، ترمیم زخم ها و بافت های آسیب دیده هم طولانی تر میشود. بدن برای ترمیم زخم و بافت آسیب دیده باید کلاژن تولید کند، کمبود پروتئین تولید کلاژن را تحت تاثیر قرار داده و نهایتا روند ترمیم بافت را طولانی تر میکند. بعلاوه اینکه بدن برای لخته کردن خون هم به پروتئین نیاز دارد و سرعت لخته شدن خون در افرادی که کمبود پروتئین دارند نسبت به حالت عادی طولانی تر میشود.

پروتئین ها نقش مهمی در سیستم ایمنی شما ایفا میکنند و باعث فعال شدن آن برای مبارزه با سموم، باکتری و ویروس ها میشوند. در نتیجه برای اینکه سیستم ایمنی شما بهترین عملکرد را داشته باشد باید به اندازه کافی پروتئین بخورید. بعلاوه اینکه مصرف پروتئین کافی باعث میشود باکتری های مفید در دستگاه گوارش شما افزایش پیدا کنند که روی عملکرد سیستم ایمنی و کل بدن تاثیر مثبت میگذارد.