رژیم غذایی پسوریازیس

محمدحسن میعادفر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی | به روز رسانی: ۰۵ آذر ۱۴۰۴

داشتن یک برنامه غذایی سالم و متعادل برای حفظ سلامت بدن ضروری است. در واقع، غذایی که ما مصرف می‌کنیم می‌تواند به بدن کمک کند یا آن را تحت فشار قرار داده و آسیب وارد کند. پسوریازیس هم از این قاعده مستثنی نیست و غذاهایی که مصرف میکنید میتواند شدت پسوریازیس را کاهش دهد یا برعکس، باعث شروع یا تشدید علائم شود. در ادامه رژیم غذایی پسوریازیس را به طور کامل برای شما بررسی میکنیم.

پسوریازیس یک بیماری خود ایمنی است که با ایجاد پلاک‌ها و پوسته های ضخیم و یا تغییر رنگ داده روی پوست شناخته می‌شود. این ضایعات که معمولا دردناک بوده و خارش دار هستند، در اثر فعالیت بیش‌ از حد سیستم ایمنی ایجاد می‌شوند. در واقع، سیستم ایمنی به‌جای محافظت از بدن، به اشتباه به سلول‌های سالم پوست حمله می‌کند و همین مسئله باعث التهاب، تورم و تولید بیش‌ از حد سلول‌های پوستی می‌شود. در برخی افراد، این التهاب می‌تواند حتی مفاصل را هم درگیر کرده و آرتریت پسوریاتیک ایجاد کند.
 
گرچه هیچ غذایی به‌طور مستقیم باعث پسوریازیس نمی‌شود، اما برخی از غذاها می‌توانند التهاب بدن را افزایش دهند و از آنجایی که التهاب عامل اصلی تشدید علائم پسوریازیس است، این مشکل را تشدید کنند. به طور مثال مصرف غذاهای فراوری شده، مواد غذایی حاوی شکر، چربی های ترانس و غذاهای سرخ شده میتوانند التهاب بدن را زیاد کنند. استفاده روزانه از این مواد غذایی علاوه بر افزایش التهاب، باعث افزایش چربی بدن نیز می‌شود. مطالعات نشان داده‌ اند که افزایش توده چربی با افزایش التهاب مزمن و تشدید پسوریازیس ارتباط مستقیم دارد.
 
مطالعات مختلفی نشان می‌دهند کاهش وزن در افراد چاق یا دارای اضافه وزن، میتواند شدت پسوریازیس را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. در برخی افراد اصلاح رژیم غذایی و سبک زندگی میتواند نیاز به مصرف دارو را کاملا رفع کند یا دوز آن را به حداقل ترین میزان کاهش دهد.

با یک جستجوی ساده در اینترنت، فهرستی طولانی از غذاهایی که نباید هنگام ابتلا به پسوریازیس بخورید، به چشم می‌خورد. اما باید در نظر داشته باشید که حذف همه غذاهای گفته شده بصورت کامل و بدون توجه به شرایط فردی اشتباه است. زیرا پاسخ‌ بیولوژیک منحصر به فرد هر فرد بوده و ممکن است برخی غذاها در بدن شما باعث تشدید علائم شوند و در عین حال در شخص دیگری هیچ علامتی ایجاد نکند.
بهترین کار این است که یک ثبت غذایی داشته باشید و یادداشت کنید که بعد از خوردن کدام غذاها علائم شما بدتر می‌شود؟ و بعد از حذف کدام غذاها بهبود پیدا می‌کنید؟ سپس این یادآمد غذایی را با مشاور و متخصص تغذیه در میان بگذارید تا ترکیبات غذایی محرک و حساسیت زا برای شما مشخص شوند.

غذاهایی که در اغلب افراد باعث افزایش التهاب می‌شوند

در ابتدا باید بگوییم که اگر عدم تحمل غذایی مثل عدم تحمل یا حساسیت به گلوتن دارید، رعایت رژیم بدون گلوتن می‌تواند التهاب و علائم پوستی را کاهش دهد و پاسخ بدن به پسوریازیس را بهتر کند. همچنین کاهش مصرف غذاهای زیر در اغلب افراد می‌تواند به کاهش التهاب و بهبود کلی علائم پسوریازیس کمک کند:
 
۱. الکل: افزایش‌دهنده التهاب و محرک شایع برای بسیاری از افراد مبتلا به پسوریازیس است و باید آن را از رژیم خود کنار بگذارید.
 
۲. غذاهای با قند ساده و شاخص گلیسمی بالا: این غذاها باعث افزایش سریع قند خون و التهاب بدن می‌شوند. از این رو باید از غذاهایی مثل شیرینی، شکلات، دونات، نوشابه، دلستر، آبمیوه صنعتی، نان سفید و... پرهیز کنید.
 
۳. غذاهای حاوی چربی‌های اشباع و ترانس: این دسته غذاها از جمله عوامل اصلی افزایش التهاب در بدن هستند. باید تا حد امکان مصرف غذاهایی مثل مارگارین، لبنیات پرچرب، چربی گوشت، گوشت های فراوری شده، غذاهای سرخ شده و... خودداری کنید یا میزان مصرف آنها را کاهش دهید.
 
۴. غذاهای فوق فرآوری‌شده: این غذاها معمولا حاوی ترکیبات التهاب زا هستند و هرچه کمتر از آنها استفاده کنید برای سلامت بدن مفیدتر است. غذاهای بسته بندی آماده مصرف، غلات صبحانه، غذاهای کنسروی و... از این دسته هستند.

اگر میخواهید التهاب بدن را کاهش داده و به درمان پسوریازیس کمک کنید، باید روی یک رژیم غذایی سالم و ضد التهاب تمرکز کنید. مواد غذایی زیر جزو غذاهای مفید برای پسوریازیس دسته بندی میشوند که باید به صورت روزانه استفاده کنید.
  
۱. میوه‌ها و سبزیجات تازه: این دسته به کاهش التهاب، بهبود عملکرد سیستم ایمنی و کنترل وزن کمک می‌کنند. میوه هایی مثل گلابی، سیب، توت قرمز، آلبالو، زردآلو و... یا سبزیجات غیر نشاسته ای مثل کلم بروکلی، کاهو، اسفناج، خیار، هویج، گوجه و... انتخاب های مناسبی هستند.
 
۲. پروتئین‌های باکیفیت: مصرف پروتئین کافی در رژیم غذایی برای ترمیم پوست و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. سعی کنید از پروتئین های کم چرب مثل گوشت مرغ، ماهی، سویا، تخم مرغ و حبوبات استفاده نمایید.
 
۳. چربی‌های سالم: چربی های سالم به‌ویژه چربی‌های تک‌ غیراشباع مثل مغزیجات، روغن زیتون فرابکر، آووکادو و... که اثرات ضدالتهابی دارند برای پسوریازیس مفید هستند.
 
۴. اسیدهای چرب امگا ۳: امگا ۳ یکی از قوی‌ترین ترکیبات ضدالتهاب طبیعی است و می‌تواند به کاهش شدت علائم پسوریازیس کمک کند. منابع اصلی امگا ۳ شامل ماهی های چرب از جمله سالمون، تن، شاه ماهی و... است. بذر کتان نیز یک منبع گیاهی برای امگا ۳ محسوب میشود.
 
۵. ویتامین D: ویتامین دی یکی از مهمترین ویتامین ها در درمان پسوریازیس محسوب میشود. این ویتامین را میتوانید با قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید تامین کنید.
 
۶. زردچوبه: ماده موثره زردچوبه یا همان کورکومین هم یکی از ترکیبات ضد التهاب قوی است که شما میتوانید با اضافه کردن زردچوبه به غذاهای مختلف آن را دریافت کنید.